پروتز پای مصنوعی اندامی است که به صورت مصنوعی ساخته شده و در محل قطع عضو پا جایگزین میشود. بعضی از افراد به دلایل مختلف از جمله حوادث یا بیماریها با مشکلاتی در ناحیه پا مواجه شده و مجبور به قطع عضو پا میشوند. این موضوع علاوه بر مشکلات جسمی، تنشهای روحی زیادی را برای بیماران ایجاد میکند. برای اینکه این افراد به زندگی عادی برگردند، روحیه خود را به دست بیاورند و شرایط ایده آلی را برای انجام کارهای روزمره و روتین کسب کنند میتوانند از پروتز پای مصنوعی استفاده کنند. همچنین استفاده از این پاها برای افرادی که دچار قطعی پا شدهاند کمک میکند که روی حرکات خود کنترل بیشتری داشته باشند و بدون نیاز به عصا یا واکر به راحتی راه بروند. اگر تصمیم به استفاده از پروتز پای مصنوعی دارید، برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه در ادامه مقاله با ما همراه شوید.
نصب پروتز (پا مصنوعی) زیر زانوی راست
پای مصنوعی چیست؟
استفاده از پروتز، برای جایگزین کردن اندامهای از دست رفته، یک جایگزین بسیار مهم و کاربردی محسوب میشود. این روش نقش موثری را در بهبود کیفیت زندگی افرادی ایفا میکند که به هر دلیلی پای خود را از دست دادهاند و به این ترتیب دچار مشکلات جسمی و روحی شدهاند. پای مصنوعی در گذشته با استفاده از فلز و چوب ساخته میشد اما امروزه از ترکیب فلزات سبک و مواد پلیمری ساخته میشود. پای مصنوعی شباهت زیادی به لحاظ وزن به عضو از دست رفته دارد و با توجه به مناسب بودن نقطه اتصال این عضو با بدن، باعث میشود که فرد بدون احساس مصنوعی بودن پا، به راحتی از آن استفاده کند. پروتز پای مصنوعی برای افرادی که به دلیل حادثه، جراحت، بیماری و یا به طور نقص مادرزادی در یک یا هر دو پای خود دچار مشکل شدهاند توسط پزشک تجویز میشود. با استفاده از این عضو مصنوعی افراد میتوانند به راحتی فعالیتهای خود را انجام دهند و بدون هیچ ابزار خاصی به راحتی راه بروند.
پروتز پای مصنوعی چگونه ساخته میشود؟
نحوه ساخت پروتز پای مصنوعی به شرح زیر است.
• قدم اول مراجعه به متخصص پروتز و ارتز: در این مرحله باید به ارتزیست و پروتزیست مراجعه کنید و تحت مشاوره قرار بگیرید. سپس طبق برنامههای متخصص، مراحل لازم برای ساخت پروتز را پیش ببرید. شرکت در این جلسات شما را از دردسرهای بعد از قطع عضو و پذیرش پروتز خلاص میکند و باعث میشود که اختلالی در آینده برای استفاده از پروتز ایجاد نشود.
• قالب گیری یا اسکن سه بعدی: در این مرحله متخصص پروتز با کمک باندهای گچی روتین، از باقیمانده اندام شما قالب تهیه میکند. این مرحله سختیهایی را برای افراد به همراه دارد اما به هیچ عنوان نمیشود از آن صرف نظر کرد و برای شروع روند ساخت پروتز مصنوعی طی این مراحل اجتناب ناپذیر است. از آنجایی که بیس اندام مصنوعی شما با استفاده از این قالب تشکیل میشود، استفاده دقیق و اصولی از تکنیکهای قالبگیری اهمیت ویژهای دارد. این مرحله ممکن است چند ساعت طول بکشد و نیاز به تکرار داشته باشد.
• ساخت سوکت: ساخت سوکت مرحله دیگری از مراحل ساخت پروتز پای مصنوعی است. سوکت در واقع بخشی از پای مصنوعی است که با اندام باقیمانده مددجو به طور مستقیم در ارتباط است. به طور کلی این مرحله در غیاب مددجو انجام میشود و نیازی به حضور فرد در مراکز مربوطه ندارد. چرا که در این مرحله از ساخت پروتز، پزشک با استفاده از قالبی که از اندام باقیمانده، سوکت را طراحی میکند. مرحله ساخت سوکت حساسیت زیادی دارد؛ چرا که سوکت به طور مستقیم با اندام باقیمانده از عضو در ارتباط است و هر ایراد کوچک در ساختار آن باعث اخلال در پای مصنوعی میشود.
• آماده سازی: در این مرحله، متخصص پروتز با انجام معاینه و بررسی شرایط بدنی بیمار و همچنین میزان بودجهای که قرار است برای پای مصنوعی هزینه کند، قطعات دیگری مانند پنجه، زانو، مفصل و… را به سوکت متصل میکند. این مرحله نیز بدون حضور مددجو انجام میشود.
انواع پروتز های پای مصنوعی
پروتز پای مصنوعی با توجه به سبک زندگی، نیاز مددجو، هدف و توان مالی فرد و عواملی از این قبیل در انواع مختلف ساخته میشود تا فرد به واسطه آن بتواند زندگی راحتتر و عملکرد بهتری را به دست بیاورد. برخی از انواع پروتزهای پای مصنوعی عبارتند از:
پروتز زیر زانو: پروتز زیر زانو برای پاهایی که از ناحیه زیر زانو قطع شدهاند مورد استفاده قرار میگیرد. باتوجه به اینکه قطع شدن عضو زیر زانو توانایی فرد را در راه رفتن سلب میکند، این نوع پروتز از یک پای مصنوعی، پیلون، لاینر و سوکت به صورت سفارشی ساخته میشود.
پروتز بالای زانو: پروتز بالای زانو برای افرادی مناسب است که از ناحیه بالای زانو دچار قطع شدگی هستند. این اندام مصنوعی در قسمت بالایی زانو قرار میگیرد و به مرور زمان جایگزین پای طبیعی میشود. استفاده از پروتزهای مصنوعی از نوع بالای زانو در مقایسه با پروتزهای زیر زانو سختتر است و افرادی که این جراحی را انجام میدهند باید تمرین تکرار بیشتری انجام دهند.
پروتز پای مصنوعی برای چه افرادی مناسب است؟
افرادی که به هر علتی از ناحیه زیر زانو یا بالای زانو دچار قطع عضو شدهاند بهترین کاندید برای پروتز پای مصنوعی هستند. به طور مثال برخی از افراد به دلایلی مانند تصادف دچار این مشکل میشوند، برخی به دلیل مشکلات عروقی مجبور به قطع عضو شده و به پروتز پایه مصنوعی نیاز پیدا میکنند. افرادی که از ناهنجاریهای مادرزادی رنج میبرند، میتوانند با انجام پروتز پای مصنوعی، برای حل مشکل خود اقدام کنند. همچنین افرادی که به دلیل بیماریهای سیستمیک یا آسیبهای فیزیکی، بخش زیادی از عضو پا را از دست دادهاند میتوانند با استفاده از پروتز پای مصنوعی، قدمی برای درمان خود بردارند.
نحوه مراقبت و نگهداری از پای مصنوعی
مراقبت و نگهداری از پای مصنوعی اهمیت زیادی دارد. شما به عنوان کسی که از پروتز پای مصنوعی استفاده میکنید باید به یک سری نکات در نگهداری از پروتز دقت کنید. به طور مثال:
• چکاپهای سالیانه انجام دهید تا در صورت بروز هر نوع مشکلی در پروتز، هرچه سریعتر مشکل را شناسایی کرده و برای رفع آن اقدام کنید.
• از وارد شدن هرگونه فشار و ضربه به پروتز جلوگیری کنید.
• همچنین به طور مرتب به تمیز کردن پروتز و نگهداری و مراقبت آن توجه کنید. این کارها به افزایش عمر پروتز بسیار کمک میکند.